Vonnis nog gepland op 11 oktober, wordt mogelijk vervroegd
Het vonnis van de rechtbank staat gepland op 11 oktober. Zowel de advocaat van de nabestaanden van Wiersum als de advocaten van de verdachten hebben aangegeven dat zij die datum erg ver weg vinden. De rechtbank bekijkt of de uitspraak eerder kan worden gedaan. Ook zal zij zich naar verwachting eerder uitlaten over de verzoeken van de verdachten tot beëindiging van hun voorarrest. Alleen Moreno B. maakte gebruik van zijn recht op het laatste woord. Hij herhaalde dat hij onschuldig is. "Ik ben geen moordenaar."
OM haalt uit naar de advocaten van de verdachten: 'Is over deze woorden nagedacht?'
Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag fel uitgehaald naar de advocaten van de verdachten in de strafzaak over de moord op advocaat Derk Wiersum. Volgens het OM hebben de raadslieden in hun maandag uitgesproken pleidooien 'grote woorden' gebruikt, die de vraag oproepen of daar wel goed over is nagedacht. Justitie meent dat de uitlatingen niet passen bij 'een zaak van dit kaliber, met deze ernst en deze gevolgen'.
Dinsdag zullen de aanklagers reageren, dan de advocaten weer, dan de verdachten
De advocaten zijn klaar met hun pleidooien. Dinsdag zullen de aanklagers vanaf 9.30 uur reageren, dan de advocaten weer, dan de verdachten (in hun laatste woord). De uitspraak in de zaak 'Pulheim' over de moord op Derk Wiersum is op 11 oktober.
Ook Taekema wil integrale vrijspraak voor zijn cliënt, en zéker geen levenslang
Taekema wil vrijspraak voor Giërmo B. van de moord op Derk Wiersum én vrijspraak van de heling van de gestolen Opel Combo en de Volkswagen Transporter die bij de (voorbereidingen voor moord) gebruikt lijken.
Áls de rechtbank Giërmo B. veroordeelt ('hetgeen ik me niet kan voorstellen'), is een levenslange celstraf ongepast, vindt Taekema. Uitvoerders van moorden worden doorgaans lager gestraft dan opdrachtgevers. Levenslang wordt meestal opgelegd aan daders die meerdere levens namen.
"Indien in deze zaak levenslang wordt opgelegd, reserveert de rechtbank geen ultieme straf meer voor zwaardere zaken. Tevens zou uw rechtbank de indruk wekken dat de moord op een advocaat erger is dan bijvoorbeeld de moord op een politieman." Met een IQ van 74 'kon Giërmo B. de reikwijdte van zijn handelen niet overzien'.
De moord op Peter R. de Vries mag niet meespelen, vindt Taekema.
Ook Taekema wijst er op dat veroordeelden door een wetswijziging hooguit 2 jaar 'voorwaardelijke invrijheidsstelling' krijgen, waardoor langdurige celstraffen ook echt heel langdurig zijn.De advocaat herhaalt dat hij de weduwe van Derk Wiersum alsnog wil verhoren, een vrouwelijke getuige, een beruchte voortvluchtige crimineel die aan één van de bij de observaties gestolen auto's is gekoppeld, een andere potentiële verdachte, een trits opsporingsdienaren en kroongetuige Nabil B.
Daarmee is zijn pleidooi klaar.
'Waarom geen liquidatie-commando?'
Taekema ziet in de moord op Wiersum geen professioneel voorbereide actie. "Waarom geen liquidatie-commando met snelle auto's? Waarom geen automatische wapens? Deze moord ziet er toch helemaal niet zo uit? Het kan niet worden vastgesteld dat de daders van plan waren Wiersum überhaupt iets aan te doen."
Wilden de daders Wiersum ontvoeren?
Het lijkt Taekema op basis van getuigenverklaringen aannemelijk dat de schutter en Derk Wiersum hebben gesproken. "Wilde de latere schutter dat Wiersum zou meekomen? De Opel Combo en de Volkswagen Transporter (die bij observaties en de moord zijn gebruikt) zijn geschikt om iemand in mee te nemen. Was het de opzet van de opdrachtgever Wiersum of zijn vrouw mee te nemen, om zo in het bezit te komen van de iPhone van kroongetuige Nabil B.? (Als een soort losgeld?)"
'Bericht 'Pap komt morgen pas' gaat misschien over echte pap'
'Pap komt vanavond pas', zoals Giërmo B. in een bericht aan zijn vriendin schreef, betekent niet dat hij in straattaal meldde dat hij pas in de avond geld zou krijgen (volgens justitie het bloedgeld voor de huurmoord). Taekema: "Mijn cliënt en zijn vriendin hadden een jong kind. Waarom zou het bericht niet gewoon kunnen betekenen dat hij 's avonds pas pap of melkpoeder zou meenemen?"
'25.000 inwoners van de Bijlmer kunnen allemaal dezelfde zendmasten aanstralen'
In het hart van de Bijlmer wonen 25.000 mensen. Dat kan betekenen dat zij allemaal dezelfde zendmasten aanstralen met hun smartphones, stelt Taekema. Justitie kan aan de hand van de telefoongegevens van Giërmo B. dus niet zomaar stellen dat hij in een woning was die van belang is in het dossier over de moord op Wiersum.
Getuigen 'speculeren' over rol Giërmo B. bij moord
Getuigen 'speculeren' dat Giërmo B. te maken heeft gehad met de moord op advocaat Derk Wiersum omdat ze hem hebben zien rijden in de voor de moord gebruikte Opel Combo, denkt Taekema.
Giërmo B. bestrijdt dat hij een belangrijke telefoon heeft gebruikt die hem volgens justitie aan de moord koppelt.'B. behoort tot de marge van het criminele circuit'
Dat Giërmo B zich op zijn zwijgrecht beroept, en dat het Openbaar Ministerie daarover schampert, 'miskent de positie van zijn cliënt', zegt Taekema. Als Giërmo B. al wist wie wél achter de moord zitten, kan hij dat niet zomaar zeggen. Hij 'wil geen kroongetuige zijn'.
B. behoort 'tot de marge van het criminele circuit' en was overvaller en hennepteler. Hij sprak met een familielid over een overval die een enorm bedrag moest opleveren. "Dat maakt niet dat hij betrokken was bij een liquidatie."'Zoveel gebruikers van de Opel Combo'
In de Opel Combo die is gebruikt voor observaties en als vluchtauto, is behalve van Giërmo B. en Moreno B. dna van heel veel anderen aangetroffen, benadrukt ook Taekema. Anderen kunnen de auto hebben gebruikt voor, tijdens en na de moord.
Het alibi van Giërmo B., die stelt dat hij met een vriendin in het huis van een vriend in De Bijlmer was, kan kloppen, zegt de advocaat.
'Cliënt noch medeverdachte past in signalement schutter'
Giërmo B. past niet in het signalement dat getuigen van de schutter gaven, en komt ook niet overeen met het postuur van de schutter dat is te zien op de beelden die een bewakingscamera van de moord maakte, stelt Taekema. Dat geldt ook voor Moreno B. "Stel noch cliënt, noch Moreno B. is de schutter, wie zat er dan in de Opel Combo (de vluchtauto)?"
Jacques Taekema 'speelde even met de gedachte zijn pleidooi tot vijf zinnen te beperken'
Het is de beurt aan advocaat Jacques Taekema, raadsman van Giërmo B. "Even heb ik gespeeld met de gedachte mijn pleidooi tot vijf zinnen te beperken, maar ik doe dat niet," vangt hij aan. Taekema wil vrijspraak.
Hij wijst erop dat Derk Wiersum volgens zijn weduwe op de dag voor de moord een hevige ruzie had met zijn cliënt, kroongetuige Nabil B. "Die kon vanuit zijn cel communiceren met een iPhone. Hij loog over dat gebruik. Inmiddels is duidelijk wat hij via die iPhone zoal schreef over zijn advocaten, over wie hij niet tevreden was. Hij wilde ze inwisselen." Taekema wijst erop dat Nabil B.'s volgende advocaat Oscar Hammerstein stelde dat hij uitspraken van Nabil B. als bedreigend had ervaren op de dag dat hij door de kroongetuige werd ontslagen vanwege een conflict.
Taekema spreekt overigens niet uit of hij denkt dat Nabil B. de opdracht voor de moord op Derk Wiersum kan hebben gegeven. (Daar zijn overigens geen aanwijzingen voor.)
'Vreselijke zaak, maar die rechtvaardigt geen levenslange straf'
Moreno B. is nooit eerder veroordeeld of vervolgd voor betrokkenheid bij een levensdelict. Als de rechtbank niet levenslang oplegt, maar de maximale tijdelijke gevangenisstraf van 30 jaar, zou Moreno B. al 28 jaar moeten zitten vanwege de nieuwe regeling waardoor een gedetineerde nog maximaal 2 jaar 'voorwaardelijk in vrijheid kan worden gesteld'. Als de rechtbank 15 jaar oplegt, moet B. in elk geval 13 jaar in de gevangenis blijven. Dat zijn al zeer zware straffen, vindt Roethof. "Géén levenslang in deze zaak."
Roethof herhaalt dat het vreselijk is dat 'een collega van mij hier in Amsterdam, en als rechter-plaatsvervanger ook een collega van u', is vermoord. "Dat rechtvaardigt niet dat we in deze zaak afwijken van het recht door levenslang op te leggen."
'Hoe maak je nog onderscheid met een zesvoudige moord als je nu de ultieme straf oplegt?'
"Dit had nooit mogen gebeuren," herhaalt Gerald Roethof. "Het is een vreselijk delict, een moord op iemand die wij kennen, maar voor de nabestaanden van alle andere slachtoffers van moorden was het even pijnlijk. Hoe enorm deze zaak ons ook geraakt heeft: na een enkelvoudige moord zou u nooit levenslang moeten willen opleggen. Hoe maak je anders nog het onderscheid met een zesvoudige moord? Als u nu levenslang oplegt vanwege de tijdgeest van de afgelopen twee weken (sinds de moord op Peter R. de Vries), gooi je de rechtsstaat overboord."
'Nooit kreeg iemand in Nederland levenslang voor één moord'
Gerald Roethof haalt onderzoek van de Erasmus Universiteit aan waaruit blijkt dat in Nederland nooit iemand levenslang heeft gekregen voor één moord, als diegene niet eerder voor zware, vergelijkbare delicten had gepleegd.
'We moeten geen Amerikaanse toestanden krijgen, u moet vrijspreken'
Machteld Roethof gaat over naar de slotconclusie. "De kring van mogelijke verdachten is niet kleiner geworden, maar alleen maar groter. Als we al het bewijs nalopen en kijken wat overblijft, is ons standpunt dat onze cliënt integraal moet worden vrijgesproken."
Ze wijdt ook nog een paar zinnen aan de verdenking dat Moreno B. de Opel Combo heeft geheeld. Ook daarvan moet hij worden vrijgesproken, ook omdat er zoveel verschillende mannen in de auto hebben gereden.
Wat de strafmaat betreft: "Als in een zaak waarin de belangen zo groot zijn en de verdenking zo serieus is, moet het Openbaar Ministerie er echt onomstotelijk van overtuigd zijn dat onze cliënt de schutter is. We moeten geen Amerikaanse toestanden krijgen. Als u heel sec en los van emoties naar deze zaak kijkt, zou u moeten oordelen dat onze cliënt niet levenslang moet worden opgesloten."
'Niet hebben kunnen verhoren kroongetuige Nabil B. is extra reden behoedzaam te zijn'
Kroongetuige Nabil B., die Ridouan Taghi van vele liquidaties heeft beschuldigd, is niet verhoord in de zaak over de moord op zijn advocaat Derk Wiersum. Nu kan dat niet, doordat hij daartoe medisch niet in staat wordt geacht. Dat is volgens de advocaten een extra reden 'behoedzaam te zijn'. De dag voor de moord hadden Nabil B. en Derk Wiersum ruzie gehad. Ging dat over de iPhone 5 die Nabil B. stiekem in zijn cel had? Wilden de daders Wiersum niet doodschieten, maar ontvoeren om die iPhone te pakken te krijgen? Machteld Roethof: "Het zijn vragen, vragen waarop we geen antwoord hebben."
'Moreno B. was geen medepleger én geen medeplichtige'
Na de lunchpauze neemt advocaat Machteld Roethof weer het woord. Ze werkt verder uit waarom Moreno B. de moord op Derk Wiersum volgens de verdediging niet bewijsbaar heeft 'medegepleegd'. Ook dat hij medeplichtig is, bijvoorbeeld als iemand die op de uitkijk stond, kan het Openbaar Ministerie volgens Roethof niet bewijzen. Personen die wél sleutelrollen kunnen hebben gespeeld bij de moord, zijn 'te snel afgevoerd van het verdachtenlijstje'. Dit deel van het pleidooi is wat juridisch. Het komt er op neer dat B. volgens de advocaten ook om die reden moet worden vrijgesproken.
Altijd op de hoogte? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Voor het laatste nieuws uit Amsterdam:
Lunchpauze
De rechtbank onderbreekt de zaak tot 13.30 uur voor de lunch.
'Iemand veroordelen tot levenslang op grond van een onduidelijke rol, is een juist een aanslag op de rechtsstaat!'
Gerald Roethof gaat over naar de juridische kwalificaties van het delict. "Het neerschieten van Derk Wiersum, die zich onverwacht verweerde, kan niet als moord worden gekwalificeerd. Het Openbaar Ministerie erkent bovendien niet te kunnen bewijzen dat mijn cliënt de schutter is. Stel dat hij wel eens in die auto's heeft gezeten tijdens observaties vooraf, dan is dat toch nog geen medeplegen van een moord?!"
"In de Nomads-zaak (tegen veertien Hells Angels) is iedereen vrijgesproken omdat de rechtbank niet kon vaststellen wie welke rol had gespeeld (bij het doodschieten van drie clubgenoten). De moord op een advocaat is gekwalificeerd als een aanslag op de rechtsstaat. Als u een onschuldige tot levenslang veroordeelt op grond van al deze onduidelijkheden, is dát een aanslag op de rechtsstaat."Zo noemt Roethof meer uitspraken waarin verdachten werden vrijgesproken omdat hun rol onduidelijk was.
'Tríest dat een uitje naar Walibi is gepresenteerd als het uitgeven van bloedgeld'
Raadsman Gerald Roethof vindt het 'triest' dat een uitje naar Walibi door de aanklagers wordt gepresenteerd als het besteden van de opbrengsten van de huurmoord op Derk Wiersum. "Ik heb het op internet opgezocht: een kaartje voor Walibi kost 38 euro. Zo'n uitje in eigen land is het goedkoopste wat er is. Het is tríest dat het Openbaar Ministerie dat presenteert als het uitgeven van bloedgeld. Dit is niet bélastend, maar óntlastend!"
Zus Machteld souffleert: "De kinderen waren niet eens mee."'Moreno B. 'moest kotsen' vanwege blowen of omdat hij misselijk was van de moord op Wiersum'
Een gesprek waarin een vriendin zegt dat Moreno B. steeds 'moet kotsen' als de moord op Derk Wiersum op televisie ter sprake kwam, is volgens Roethof niet relevant. "Het kan zijn dat mijn cliënt moest kotsen omdat hij een 'jonko' had gerookt, een jointje, (dat komt voor, las de advocaat op internet). Het kan betekenen dat mijn cliënt er kotsmisselijk van is dat Derk Wiersum is vermoord, notabene met een auto waar hij eerder in had gezeten. Hij vindt dat om te kotsen."
Dat het Openbaar Ministerie het verdacht vindt dat Moreno B. juwelen kocht en andere grote uitgaven deed, noemt Roethof 'weer te kort door de bocht'. Moreno B. was kort na de moord verdrietig dat hij 50 euro had verloren in het casino, waardoor hij geen jointje kon kopen. "Dat past toch niet in het beeld dat cliënt net een huurmoord had gepleegd waarvoor hij veel geld had gekregen?"
In andere gesprekken werd gesproken over het storten van 40 euro. "Veertig euro!" In een ander bericht vraagt Moreno B. 20 euro om te tanken. Roethof: "Twintig euro om te tanken! Later gaat het er over dat mijn cliënt geen geld heeft om een winterjas te kopen. Het gáát maar door."
'OM maakt zich schuldig aan gissen en invullen'
In de interpretatie van gesprekken met of over verdachten maakt het Openbaar Ministerie zich volgens Gerald Roethof schuldig aan 'gissen en invullen'. Sommige gesprekken gaan over een ander dan Moreno B., andere interpreteren de officieren van justitie ten onrechte in zijn nadeel.
'Rechtbank, ga niet steeds van het zwartste scenario uit'
Raadsman Gerald Roethof wijst op de ongekende omvang van het onderzoek naar de moord op Derk Wiersum. In het enorme strafdossier dat het onderzoek opleverde, is volgens hem uiteindelijk maar heel weinig terug te vinden dat zijn cliënt belast of lijkt te belasten.
De gesprekken tussen verdachten en vriendinnen of tussen bijvoorbeeld vriendinnen onderling worden door justitie heel belastend uitgelegd, maar sommige vindt Gerald Roethof juist óntlastend.
Als een vriendin van Moreno B. stelt dat 'het voetballen' is uitgesteld, heeft ze het volgens Roethof niet over een moord ('wie vertelt zijn vriendin van tevoren nu dat hij een moord wil gaan plegen?') maar mogelijk over drugs. "Ik heb in deze rechtbank heel veel drugszaken gedaan waarin een drugsdeal werd beschreven als 'voetballen'. Wordt gesproken over voetbal? Drugs. Drugs. Drugs."Roethof roept de rechtbank op bij het interpreteren van verdachte gesprekken en berichten 'niet steeds van het zwartst denkbare scenario uit te gaan'.
'Dna in Opel Combo is juist ontlastend voor Moreno B.'
Het dna van Moreno B. is aangetroffen in de Opel Combo die bij de verkenningen en de moord op Derk Wiersum is gebruikt, maar daarin zat volgens advocaat Gerald Roethof ook dna van twintig anderen. Er zijn ook een essentiële dna-sporen gevonden van onbekend gebleven personen. Roethof: "Dat mág uw rechtbank niet negeren. Daar moet u iets mee! Het dna in deze zaak is ontlastend voor Moreno B."
'Die telecomgegevens zijn juist óntlastend voor onze cliënt!'
Volgens advocaat Machteld Roethof koppelt justitie verschillende telefoons aan Moreno B. terwijl die soms tegelijkertijd op verschillende plaatsen gebruikt werden. "Vergaand en minutieus onderzoek van de telecommunicatie schetst een ander beeld dan het onderzoeksteam schetst. Nauwkeurig onderzoek wijst uit dat het Openbaar Ministerie de verkeerde persoon te pakken heeft als schutter dan wel chauffeur. Hier is geen sprake meer van gerede twijfel. Met onze informatie denkt de verdediging met overtuiging te kunnen stellen dat onze cliënt géén medepleger was."
Broer Gerald Roethof neemt het woord weer van Machteld Roethof over: "Mevrouw is bescheiden, maar ik ben minder bescheiden. Dit klópt niet! Wat als hard bewijs wordt gepresenteerd, die telecomgegevens, is juist óntlastend voor onze cliënt!"'Justitie gaat uit van foutieve aannames over telefoons'
Moreno B. ontkent dat hij degene was die meermaals belde met Derk Wiersum, een week en twee dagen voor de moord. Justitie koppelt volgens advocaat Machteld Roethof ten onrechte smartphones en auto's aan haar cliënt op belangrijke momenten. Moreno B. gebruikte ook wel telefoons van anderen, en ook anderen reden in de Citroën die de aanklagers aan hem koppelen.
Zo ging het onderzoeksteam vaak uit van foutieve aannames over de smartphones die haar cliënt zou hebben gebruikt.
'Geen bewijs dat Moreno B. de moord mee uitvoerde'
Volgens zijn raadsvrouw ontbreekt stevig bewijs dat Moreno B. betrokken was bij de uitvoering van de moord op Derk Wiersum. De telecommunicatie kan in elk geval niet als bewijs worden beschouwd. Roethof stelt dat de recherche en het Openbaar Ministerie smartphones ten onrechte aan haar cliënt koppelt. Door onduidelijkheden in het strafdossier is volgens haar B.'s recht op een eerlijk proces geschonden. Daarom moet de rechtbank de telecom-gegevens van het bewijs uitsluiten.
'Rechtbank moet voorzichtig zijn met conclusies over telecommunicatie'
Terug na de pauze gaat advocaat Machteld Roethof over tot de bespreking van de telecommunicatie van en rond haar cliënt Moreno B., die de officieren van justitie zien als belangrijk bewijs dat hij de moord op Derk Wiersum (samen met Giërmo B.) voorbereidde en pleegde.
Roethof wijst er op dat gebouwen, bomen en andere obstakels het bereik van zendmasten kunnen verstoren, waardoor de rechtbank volgens haar voorzichtig moet zijn met het trekken van conclusies over de exacte locaties waar Moreno B. op relevante tijdstippen is geweest.'Mijn cliënt is dubbel gespierd, niet tenger en smal zoals getuigen de schutter beschreven'
Roethof houdt de compositietekening van de schutter omhoog en vervolgens een rechtbanktekening van zijn cliënt, gemaakt door Petra Urban, die bekendstaat om haar haarscherp gelijkende tekeningen. De twee tekeningen lijken absoluut niet op elkaar. Het postuur van zijn cliënt past ook niet bij de magere schutter die getuigen zagen.
"Mijn cliënt is dubbel gespierd. Natuurlijk kun je trainen in de gevangenis, maar daar heb je geen beschikking over steroïden. Op de beelden van bewakingscamera's zie je een smal ventje. Het postuur valt niet aan mijn cliënt te koppelen."
De dreadlocks van Moreno B. zijn ook niet te zien. Ook onder de hoofdbedekking van de dader hadden die volgens Roethof zichtbaar moeten zijn. Een getuige die Moreno B. kent, vertelde de politie dat 'álles gespierd is aan hem'. Roethof: "Dat gaat niet over nu, maar over mijn cliënt ten tijde van de moord. Getuigen noemen de schutter smal en tenger. Dat kán gewoon niet over mijn cliënt gaan. In deze zaak is levenslang geëist. Met ál deze twijfels gaat u dat toch niet opleggen?!"
© ANP — Verdachte Moreno B. op een rechtbanktekening, rechtsonder. Moreno B. lijkt niet op het signalement dat getuigen opgaven
Gerald Roethof benoemt 'de laatste zaak waarin ik met Peter R. de Vries in een zaal gezeten heb'. Het gaat om de zaak over de moord op Milica van Doorn. Daarin zag een getuige de dader alleen van de zijkant, maar diens verklaring woog voor de rechters belangrijk mee in het bewijs.
"Dus als getuigen een dader van de zijkant zien, kan dat heel goed tot herkenning leiden. Getuigen gaven een heel ander signalement van de dader die Wiersum dood schoot dan dat van mijn cliënt, maar nu vindt het Openbaar Ministerie het van belang steeds te benadrukken dat getuigen de dader niet recht in het gezicht hebben gezien."
Een getuige sprak van een Noord-Afrikaanse schutter. Roethof: "Er was sprake van een spitse neus. Nou, mijn cliënt heeft allesbehalve een spitse neus. Er wordt nu gesteld dat gedetineerden in de gevangenis trainen en zo forser worden, maar een gezicht, een neus, kun je niet trainen."'Mijn cliënt kán niet rennen, de moordenaar was pijlsnel weg'
De moordenaar van Derk Wiersum was 'pijlsnel weg, in een wip en een zucht', zegt Gerald Roethof. "Dat kan mijn cliënt nooit geweest zijn. Hij kán niet rennen."
Van de schutter die Wiersum doodde, is een compositietekening gemaakt. Moreno B. lijkt niet op de tekening. Nu stelt het Openbaar Ministerie dat getuigen vanwege de heftigheid van een incident, zoals deze moord, soms een vertekend beeld hebben van de dader. Roethof wijst op belangrijke strafzaken waarin verdachten juist mede op grond van de compositietekening zijn veroordeeld, en op getuigen die vertelden dat de compositietekening exact leek op de dader die ze hadden gezien. "Zó goed zijn de politietekenaars."'Een mens kan zich vergissen. Onze minister-president weet er alles van'
Als haar cliënt al meer zou weten over de moord op Derk Wiersum, zou het levensgevaarlijk kunnen zijn daarover een verklaring af te leggen 'voor hemzelf of voor zijn geliefden', zegt Machteld Roethof. Dat Moreno B. soms onjuist gebleken verklaringen heeft afgelegd, kan op een vergissing berusten. "Onze cliënt, met zijn IQ van 73, is vele malen verhoord. Een mens kan zich vergissen. Onze minister-president weet daar alles van."
Broer Gerald Roethof: "Het adagium in de onderwereld is helaas: 'Wie praat, die gaat'. Daarbij heeft een ongekend omvangrijk team dat zeer veel bewijs verzamelde, weinig bewijs gevonden dat cliënt belast. Er is geen beschrijving van een rasta die daar in de buurt was, die daar rondgereden heeft. Er zijn geen forensische sporen die onze cliënt rechtstreeks koppelen aan de plaats delict. Is er dna van mijn cliënt op meneer Wiersum aangetroffen? Nee. "
Er is veel aandacht geweest voor het aparte loopje van de schutter, en het gegeven dat Moreno B. een afwijking heeft aan zijn voeten waardoor hij een apart loopje heeft. "Op de camerabeelden van de moord op Wiersum, zie je een persoon die niet gezien wil worden, en die later weifelt. Dat kan de reden zijn dat hij apart loopt. Dat heeft niet met een handicap te maken." Op beelden van zijn cliënt op dezelfde dag in de Bijlmer 'is géén apart, slingerend loopje te zien'. Hij had op de dag van de moord juist geen extra last van zijn voeten, waardoor hij toen vreemd liep. "Heeft u tijdens het aanvoeren en afvoeren van cliënt in de zaal een apart loopje gezien? Nee!"Roethof vindt dat het haar cliënt niet mag worden aangerekend dat hij zwijgt
Advocaat Machteld Roethof neemt het over van haar broer Gerald. "Onze cliënt heeft in zowel de Opel Combo (vluchtauto en observatie-auto) als de Volkswagen Transporter gezeten. Dat klopt." Maar dat betekent volgens haar niet dat hij in die auto's zat tijdens de moord op Wiersum. Hij zegt na een feestje ziek naar huis te zijn gebracht in de Volkswagenbus, die een lekke band kreeg, en vervolgens de Opelbestelwagen. Roethof heeft er moeite mee dat van haar cliënt wordt geëist dat hij een verklaring geeft voor belastende elementen in het dossier.
"Ik heb moeite met de manier waarop een deel van juridisch Nederland tegenwoordig aankijkt tegen het zwijgrecht." De rechtbankvoorzitter wees er eerder op dat 'dit het podium is waarop u (de verdachten) uw onschuld kunt bewijzen'. "Verdachten hoeven niets te bewijzen. Het is aan het Openbaar Ministerie hun schuld aan te tonen. In de praktijk wordt in Nederland steeds kritischer gereageerd op het inroepen van het zwijgrecht. In veel buitenlanden staat het zwijgrecht nog fier overeind, maar in Nederland wordt het steeds verder ter discussie gesteld." Ten onrechte, vindt de raadsvrouw, dat mag duidelijk zijn. "Er wordt teveel op het bordje van de verdediging gelegd."Roethof: 'Mogelijk wilden de daders een ander misdrijf plegen, geen moord'
Gerald Roethof begint aan zijn pleidooi. Hij zal betogen dat zijn cliënt Moreno B. moet worden vrijgesproken. Hij betoogt onder meer dat niet vaststaat dat de daders het doel hadden een moord te plegen. "Derk Wiersum had een dure Rolex. We kennen helaas veel zaken van jonge mannen die eigenaren van dure horloges langdurig observeerden om uiteindelijk toe te slaan. Denk aan Nikkie Tutorials, denk aan René van der Gijp, die zijn beroofd. Denk aan Bas van Wijk, die is doodgeschoten om notabene een nep-Rolex."
De daders kunnen ook een ander misdrijf op het oog hebben gehad, zoals een ontvoering. Misschien weigerde het wapen niet, maar was het doel alleen te dreigen. "Misschien wilden ze Derk onder druk zetten te stoppen met het bijstaan van de kroongetuige (Nabil B., die Ridouan Taghi en zijn groepering van vele liquidaties beschuldigt). Misschien wilden ze dat meneer Wiersum, zoals ik hem moet noemen, zou vertellen waar de kroongetuige zit. We kunnen niet weten of het van tevoren gepland was dat Wiersum zou worden beschoten, of dat een ander plan uit de hand is gelopen."Advocaten staan stil bij de moord op Peter R. de Vries en de verschrikking die ook de moord op collega Derk Wiersum was
Op de dag dat ze hun uitvoerige pleidooien gaan houden, staan de advocaten van de verdachten van de moord op advocaat Derk Wiersum stil bij de moord op Peter R. de Vries en de verschrikking die ook de moord op hun collega Derk Wiersum was.
Machteld Roethof, advocaat van Moreno B. (32): "Wat allemaal gebeurd is, heeft heel Nederland hard geraakt. Wat geeft mij kracht om door te gaan? Toch echt onze rechtsstaat. Dat de politieman op straat zijn werk doet. Dat de officieren van justitie hun werk doen. Dat de verdachten verdedigd worden. Dat de journalisten kijken naar de zaak, en dat u recht gaat spreken. Ik sta hier met meer emotie dan anders, maar als we straks naar de inhoud gaan, moeten we daarvan afstand nemen."
Advocaat Jacques Taekema van Giërmo B. (37): "Ook ik heb altijd zeer grote waardering gehad voor Peter R. de Vries en vind het een enorm gemis dat hij er niet meer is."
Advocaat Gerald Roethof, die Moreno B. samen met zus Machteld bijstaat: "Wij zijn geraakt door de moord op Peter R. de Vries, maar we staan hier natuurlijk voor de dood van Derk. Heel Nederland kende Peter R. De Vries, maar Derk was jaren een collega die wij allemaal kenden. Een integere advocaat die altijd keurig zijn werk deed. Bam, ineens werd hij weggeschoten. Ik weet ook wie zijn vrouw is. Het raakt je persoonlijk. Ik wil zijn familie condoleren. Als we nu naar de zaak kijken, moeten we de emoties loskoppelen en goed naar het dossier kijken."
© ANP Strafeis voor Giërmo B. en Moreno B.: 2 keer levenslang
De verdachten hebben het recht op vrijheid verspeeld, vindt het Openbaar Ministerie. De strafeis: 2 maal een levenslange gevangenisstraf.
"Naast een mens is ook een advocaat vermoord. Een dienaar van het recht," stelt de officier. De moord op de broer van de kroongetuige was in 2018 reden voor verbijstering. Nu is het de tweede keer dat een onschuldige die direct met de kroongetuige in verband kan worden gebracht, benadrukt de officier.
Lees hier meer over de strafeis.
'Genadeloos, kil en berekenend optreden van de verdachten'
De dood van Wiersum was het gevolg van 'een doelgerichte, goed voorbereide aanslag'. "Derk Wiersum was kansloos tegen dit onverhoedse vuurwapengeweld," zegt de officier. De weduwe van Wiersum heeft haar man onder een deken op straat zien liggen. "Een jong en gelukkig gezin is kapotgemaakt. Een kind verliest met een ouder alles wat vertrouwd is."
De vader van Wiersum verwoordde in een videoboodschap treffend welk verdriet de moord heeft veroorzaakt. "Naast de wanhoop en het gemis moeten de kinderen ook leren leven met het besef dat zij in hun eigen woonomgeving niet veilig zijn geweest."
Steeds als in de media de grote liquidatieprocessen worden besproken, worden de nabestaanden weer geconfronteerd met het gegeven dat Derk Wiersum is vermoord vanwege een groot conflict in de onderwereld.
"De gehele gang van zaken getuigt van een genadeloos, kil en berekenend optreden van de verdachten," zegt de officier. Dat de verdachten geen spijt betuigen of namen van derden noemen, is 'frustrerend' en 'beangstigend' voor de nabestaanden.
Voor moord kan de maximale tijdelijke celstraf van 30 jaar worden opgelegd of levenslang. Justitie kiest uit die twee zwaarst denkbare straffen. Bij het opleggen van levenslang 'dient grote behoedzaamheid worden betracht'. In principe moet een verdachte perspectief behouden.
De laatste jaren is veel aandacht geweest voor het verweer dat levenslang onmenselijk is, zoals het Europese Hof voor de Rechten van de Mens ook stelt, memoreert de aanklager. Levenslang wordt vooral opgelegd in zaken met meerdere gedode slachtoffers.
© ANP — 2021-07-12 09:27:03 BADHOEVEDORP - Media maken opnames van de aankomst van een beveiligd transport bij Justitieel Complex Schiphol, voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen Moreno B. en Giermo B. die verdacht worden van betrokkenheid bij de dood van advocaat Derk Wiersum (zaak Pulheim). Wiersum werd in 2019 bij zijn huis in Amsterdam-Buitenveldert doodgeschoten. Hij was advocaat van kroongetuige Nabil B. 'Verdachten wisten dat Wiersum advocaat was'
"Elke moord is verschrikkelijk, maar een moord op een advocaat is nóg erger dan een andere moord," zegt de aanklager. "Wiersum zou naar het gerechtshof gaan, maar werd neergeschoten en had geen schijn van kans."
Meerdere omstandigheden 'maken het aannemelijk' dat Wiersum is doodgeschoten omdat hij kroongetuige Nabil B. bijstond tegen Ridouan Taghi. Net zoals in de zaak over de moord op de broer van de kroongetuige in maart 2018 zijn er aanwijzingen voor betrokkenheid van de' criminele organisatie' van Taghi.
Giërmo B. en Moreno B. wisten aantoonbaar dat Wiersum advocaat was, al was het maar door het visitekaartje dat Wiersum aan Moreno B. stuurde. Het is niet te bewijzen dat de verdachten ook wisten dat Wiersum de advocaat was van de kroongetuige, maar dat is geen reden voor een mildere strafeis.
Zwakbegaafd
De officieren van justitie gaan naar de apotheose van hun requisitoir. De beide verdachten hebben een strafblad vol serieus geweld. Moreno B. is zwakbegaafd en heeft volgens deskundigen een persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken. Hij heeft 2 kinderen. Giërmo B. heeft 6 kinderen en een fors strafblad vol geweld. Ook hij is als zwakbegaafd beoordeeld.
Pauze tot 14.30 uur
Vlak voordat de aanklagers beginnen aan de laatste minuten van hun requisitoir last de rechtbank een pauze in, tot 14.30 uur.
'Vordering schadevergoeding toewijzen'
De officieren van justitie vindt dat de vordering tot schadevergoeding van 20.000 euro voor de ouders van Derk Wiersum kan worden toegewezen.
'Verdachten waren van meet af aan bij moord betrokken'
De verdachten zijn al in de zomer van 2019 begonnen met de intensieve voorbereidingen voor de moord op Derk Wiersum. "Beide verdachten waren daarbij van meet af aan betrokken, en zijn vanaf augustus bezig geweest met het observeren van de woning van Wiersum," zegt de officier van justitie. "Na de moord zijn ze samen gevlucht. Daarna zijn ze bezig geweest met het krijgen van 'pap' (geld). Moord in vereniging is dus bewezen."
‘Maar één conclusie mogelijk: beide verdachten hebben Derk Wiersum omgebracht’
De moord op Derk Wiersum was het resultaat van 'een planmatige voorbereiding' en 'een bewuste en nauwe samenwerking', stellen de officieren van justitie, dus ze achten bewezen dat de verdachten de moord samen hebben gepleegd. "Er is maar één conclusie mogelijk: Giërmo B. en Moreno B. hebben Derk Wiersum om het leven gebracht", zeiden de officieren van justitie eerder.
De slecht passende ooggetuigenverklaringen
Het uiterlijk van de verdachten past veelal totaal niet op het signalement dat ooggetuigen gaven van de schutter die Derk Wiersum doodde. Zij spraken van een jonge, smalle jongen. Het afwijkende loopje van Moreno B., door een afwijking van zijn voet, kan passen bij de beschrijvingen die ooggetuigen gaven van het loopje van de schutter. Toch ziet justitie dat niet als belangrijk bewijs.
Het lijkt er het (verreweg) sterkst op dat Moreno B. de schutter is geweest en Giërmo B. de chauffeur van de vluchtauto, maar de officieren van justitie sluiten niet helemaal uit dat de rolverdeling andersom was. "Er is maar één conclusie mogelijk: Giërmo B. en Moreno B. hebben Derk Wiersum om het leven gebracht."
Ooggetuigenverklaringen zijn vaak onbetrouwbaar, stellen de aanklagers om de niet-passende signalementen te verklaren, zeker niet als zaken snel gaan en getuigen de daders niet kennen.
OM: 'Alternatieve scenario's ongeloofwaardig'
De verdachten en hun naasten hebben volop alternatieve scenario's geschetst voor zaken die de officieren van justitie als bewijs zien voor hun betrokkenheid bij de moord op Wiersum. Al die verklaringen achten de aanklagers ongeloofwaardig, evenals de alibi's die zijn gegeven. Als de recherche doorvroeg, bleven verklaringen volgens officieren van justitie vaag of bleken ze onjuist.
Moreno B. ontkent een belangrijk telefoonnummer te hebben gebruikt op relevante momenten. Hij heeft lang na zijn arrestatie gezegd dat zijn dna in twee van de drie belangrijke auto's moet zijn gekomen omdat hij na een feest dronken en ziek een lift kreeg.
Eerst kreeg de Volkswagen Transporter onderweg een lekke band, waarna hij zou zijn overgestapt in de Opel Combo. Moreno B. 'construeerde' zijn verhaal op basis van het dossier, stelt justitie.
Dat Moreno B. in het huis van zijn moeder in Amsterdam-Zuidoost lag te slapen op het moment van de moord, omdat hij ruzie zou hebben gehad met zijn vriendin, geloven de aanklagers evenmin. De verschillende verklaringen van B., zijn moeder en een broer passen niet op elkaar. Moreno B. heeft ook zelf verschillende verklaringen afgelegd. Hij zegt geen telefoon bij zich te hebben gehad, maar uit het dossier blijkt dat hij contact had met verschillende mensen. Zeker 7 keer in 10 dagen kwam hij uit Rotterdam naar Amsterdam, in plaats van één keer vanwege die ruzie.
Dubbele moord in Suriname, voorjaar voor moord Wiersum
De vermeende chauffeur Giërmo B. en schutter Moreno B. zijn volgens het Openbaar Ministerie op 28 maart 2019 samen vanuit Parijs naar Frans Guyana gereisd en van daar naar Suriname. Eind mei kwamen ze weer terug. "Een bekende route om ongezien vanuit Nederland in Suriname te komen."
Op 6 mei, terwijl de verdachten daar nog waren, werden in Paramaribo Dennis Groenfelt en diens vriendin Cadischa Prika doodgeschoten naast een pick-up op een parkeerterrein. Dat gebeurde naast de benzinepomp tegenover het bekende hotel Torarica. Ze werden vanuit een personenauto van dichtbij onder vuur genomen en overleden ter plekke. Dennis Groenfelt gold als bodyguard van een rivaal van Ridouan Taghi. "Het Openbaar Ministerie onderzoekt nog de mogelijke betrokkenheid van de verdachten bij die zaak."
© - — De pier van hotel Torarica in Paramaribo. Berichtenverkeer: rituele wassing, kotsen als Wiersum op tv komt
De aanklager neemt weer wat verdacht berichtenverkeer door:
- Al in de middag na de moord hebben Giërmo B. en naasten het over een rituele wassing waarmee Giërmo B. zich volgens justitie mogelijk wilde reinigen na de moord.
- In augustus zouden de verdachten hebben gezocht naar 'ijzers' (straattaal voor vuurwapens).
- Na de arrestatie van Giërmo B. noemde een contact van hem het 'kankerdom' dat hij na de moord in de Opel Combo was blijven rijden. Een vriendin merkte op dat wel betaald was, 'maar fucked up' (te weinig). Een van de verdachten zou steeds 'moeten kotsen' als de moord op Wiersum op televisie ter sprake kwam.
- Twee uur nadat de Opel Combo in beslag was genomen, boekte een vriendin een ticket naar Suriname voor Giërmo B. Een zoon berichtte een derde dat zijn vader naar Surinama zou gaan omdat de politie hem zocht.
Verdachten beschikten over opvallend veel geld
De politie voelde zich door de enorme stroom aan nieuwsberichten en geruchten genoodzaakt om 9 uur het bericht uit te brengen dat strafadvocaat Derk Wiersum was vermoord. Meteen begonnen de vriendinnen weer te appen naar de verdachten.
De verdachten en hun vriendinnen hebben volgens justitie wisselend en onjuist verklaard over bewegingen. Zo hadden ze het over een onduidelijke ruzie als reden voor een rit op de dag van de moord, terwijl volgens het dossier het ophalen van 'pap' (geld) uit Utrecht de reden lijkt. "Giërmo B. en Moreno B. leken kort na de moord over opvallend veel geld te beschikken."
Zonnekleppen naar beneden
Na de lunch is het requisitoir hervat. Het is de officieren van justitie opgevallen dat Moreno B. voortdurend heen en weer reed vanuit Rotterdam naar Amsterdam. Ook als de inzittenden van de auto's in het donker reden, waren de zonnekleppen naar beneden – mogelijk om uit het zicht van bewakings- en verkeerscamera's te blijven.
Een van de officieren herhaalt de patronen die de auto's en telefoons schetsen ('Het is wat saai, maar heel noodzakelijk in deze zaak'). Hij merkt ook op dat de verdachten hun normale smartphones niet gebruikten op de belangrijke momenten in de dagen rond de moord.Lunch, tot 13 uur
De rechtbank onderbreekt de zitting voor de lunch, tot 13 uur.
'Vriendinnen wisten wat verdachten deden'
Het is volgens justitie duidelijk dat vriendinnen van de verdachten precies wisten wat die van plan waren. De moord beschreven ze als 'de voetbalwedstrijd', in een bericht is ook sprake van 'Ajax-Bayern München'. Een vriendin van Giërmo B. schrijft hem op 8 september, als anderhalve week voor de fatale dag kennelijk een eerste moordpoging zal worden gedaan: 'Be safe' en 'zoals je weg gaat, kom je terug'
Officier van justitie resumeert en benoemt opmerkelijke punten
Een van de officieren van justitie neemt het hele scenario nog eens door zoals in de videopresentatie geschetst, en vult het aan met details uit het dossier. Het begint met het op 26 augustus in kennelijk 'zoeken naar een speld in een hooiberg' door de verdachten, waarover ze in berichten klagen. Ze kwamen er volgens justitie niet achter in welke auto Wiersum reed doordat ze bijvoorbeeld nog geen kenteken hadden. Stap voor stap gaat de officier nog eens door opmerkelijke punten.
De moord, de vlucht, het wachten op 'pap' (geld)
Op de dag van de moord, 18 september 2019, parkeert de Opel Combo om 6.21 uur in de ochtend weer op de vertrouwde plek op Imstenrade, met zicht op Wiersums huis en auto. De telefoons die justitie aan de verdachten linkt, hebben meermaals contact. Om 7.37 uur wandelt Wiersum naar zijn elektrische Mitsubishi, die hij ontkoppelt van de laadpaal. De Opel Combo rijdt achteruit, kennelijk klaar voor de vlucht. Een donker geklede figuur verschijnt naast de auto als Wiersum is ingestapt, schiet tweemaal tevergeefs doordat het wapen hapert. Wiersum stapt uit en rent hem kwaad achterna, waarna hij alsnog wordt vermoord.
De Opel Combi rijdt weg. Na de moord zijn vermeende chauffeur Giërmo B. en de schutter Moreno B. met hun vriendin en een zwager te zien bij station Bijlmer Arena in Amsterdam-Zuidoost. Ze gaan daarna naar Utrecht en ontmoeten een onbekende persoon. Mogelijk krijgen ze daar de 'pap' (geld) waarop ze, volgens onderling chatcontact, hadden gewacht. Het is volgens justitie waarschijnlijk de uitbetaling voor de moord. Daar stopt de videopresentatie.
Wiersum fietst ook daags voor de moord voorbij
Daags voor de moord, op 17 september, wordt de Opel Combo weer op Imstenrade geregistreerd. Dat is voor het eerst sinds 30 augustus. De reden kan zijn dat de vaker gebruikte VW Transporter een lekke band heeft – waarmee die later zal worden aangetroffen in de parkeerplaats van Hoptille in Amsterdam-Zuidoost.
De Combo wordt weer geparkeerd op de vaste plek vlakbij Wiersums auto. Die fietst voor de tweede keer in twee dagen doodgemoedereerd voorbij. De Combo rijdt weer weg.
'De voetbalwedstrijd is verzet naar morgen'
Vriendinnen van de verdachten sturen elkaar op 9 september berichten over 'de voetbalwedstrijd die is verzet naar morgen'. Justitie denkt dat het gaat over de uitgestelde moord omdat Wiersum dan in Brazilië is – wat de verdachten nog niet weten. De volgende dag wacht de VW Transporter met volgens justitie bestuurder Giërmo B. en Moreno B. opnieuw vergeefs op Imstenrade, bij Wiersums woning. Pas de volgende dag komt Moreno B. er achter dat Wiersum in het buitenland is, als hij telefonisch contact met de advocaat heeft, waarna die zijn contactgegevens stuurt.
Op 16 september rijdt Wiersum kennelijk onverwacht op zijn fiets weg van zijn woning, waar de op wacht staande verdachten mogelijk hadden verwacht dat hij de auto zou nemen.
Professioneel opereren
Ook uit de videopresentatie blijkt het zeer professionele opereren van de daders, met de verdachten volgens justitie als middelpunt. Zo heeft een vermoed lid van de criminele groepering van Anouar Taghi, die volgens justitie gestolen auto's leverde in opdracht van Ridouan Taghi, contact met een bedrijf dat sleutels fabriceert voor auto's.
Dat bedrijf heeft kennelijk geen probleem met het maken van sleutels voor gestolen auto's. Uit dat routineuze contact rijst het beeld dat al lang en soepel wordt samengewerkt. De verdachten kopen al dan niet via hun vriendinnen prepaid-telefoons om alleen rond misdrijven mee te communiceren et cetera. Ze gebruiken ook mini-telefoons kleiner dan een volwassen duim.
Videopresentatie: hoe de Opel Combo bewoog tussen de woningen verdachten en huis Wiersum
De officieren van justitie laten een videopresentatie afspelen over de voorbereidingen vanaf 30 augustus, als de later voor de vlucht gebruikte Opel Combo voor het eerst in beeld komt. (De voorbereidingen voor de aanslag waren met de gestolen Renault Mégane al eerder begonnen, maar die eerdere bewegingen laten de aanklagers nu even buiten beschouwing.)
Te zien is hoe de bestelwagen steeds beweegt van en naar woningen van de verdachten in Almere en Amsterdam-Zuidoost, andere vaste plekken en de woning van Derk Wiersum aan Imstenrade in Buitenveldert. Als de Combo bij het huis van Wiersum is, meldt het navigatiesysteem: 'U bent op de bestemming. De bestemming ligt rechts'.© politie — De Opel in kwestie.